Diğer yazılar
Konya’da bir atölyede yeni tezgâh kurulması, depoda geçici aydınlatma kullanılması veya üretim hattının yer değiştirmesi, elektrik ihtiyacını hızla değiştirebilir. Buna karşılık prizler, kablolar, panolar ve topraklama düzeni aynı hızla gözden geçirilmeyebilir. Elektrik tesisatı ve topraklama kontrolü, yalnızca dosyada bir rapor bulundurmak değil, sahadaki gerçek kullanımın güvenliğini değerlendirmek için de önemlidir.
Bu rehber, 19 Ekim 2026 tarihinde incelenen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kaynaklarına dayanır. İşyerinin tesisat yapısı, ortam koşulları ve ilgili standartlar farklı olabileceğinden, aşağıdaki liste yetkili kişinin teknik değerlendirmesinin veya mevzuatın yerine geçmez.
Elektrik tesisatı kontrolü neyi kapsar?
Elektrik tesisatı, panodan son kullanım noktasına kadar birlikte düşünülmelidir. Topraklama düzeni, koruma elemanları, prizler ve bağlantılar kadar çalışma ortamı da değerlendirmeyi etkiler. Nemli alan, hasar görme ihtimali yüksek kablo güzergâhı veya geçici besleme ihtiyacı, farklı önlemler gerektirebilir. Bakanlığın elektrik işlerinde iş sağlığı ve güvenliği rehberi, özellikle nemli ortamlar, hasarlı ekipman ve taşınabilir ekipmana bağlı uzatma kablolarındaki risklere dikkat çeker.
Gözle yapılan günlük saha turu ile periyodik kontrol aynı şey değildir. Çalışanlar kırık priz veya ezilmiş kablo gibi görünür bir sorunu bildirebilir; ancak tesisatın teknik muayene, deney ve testleri yetkili kişiler tarafından yapılmalıdır. Saha gözlemi, teknik kontrolün yerini almadan aradaki dönemde yeni sorunları fark etmeye yardımcı olur.
Periyodik kontrol ne zaman ve kim tarafından yapılır?
ÇSGB’nin İSG Genel Müdürlüğü sıkça sorulan sorular sayfasında, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece tesisatların periyodik kontrollerinin yılda bir yapılacağı açıklanır. İşyerinin ekipmanına ve ilgili standarda göre kontrol kapsamı ve zamanı yetkili kişiyle netleştirilmelidir. Bir sonraki kontrol tarihini raporun düzenlendiği gün takvime işlemek, sürecin unutulmasını önler.
Bakanlığın 23 Aralık 2025 tarihli yönetmelik değişikliği duyurusu, elektrikle ilgili tesisatlarda periyodik kontrol yapabilecek yetkili meslek gruplarını ve bazı tesisatlar için özel koşulları açıklar. İşveren, seçilen kişinin ilgili tesisat için yetkisini ve gereken sözleşme işlemlerini kontrol etmelidir. Unvanı görmek tek başına her tesisat için yetkiyi doğrulamaz; kapsamı ilgili düzenleme ve İSG-KATİP süreciyle birlikte değerlendirin.
Kontrol öncesinde hangi bilgiler hazırlanmalı?
Teknik ekibe yalnızca bina adresini vermek yeterli bir başlangıç olmayabilir. Ana ve tali panoların konumu, tesisatın hangi bölümleri beslediği, varsa projeler, önceki raporlar ve son değişiklikler bir araya getirilmelidir. Yeni makine bağlantısı, üretim hattı taşınması veya bina tadilatı gibi değişiklikleri özellikle belirtin. Proje yoksa bunun nasıl tamamlanacağını yetkili kişilerle görüşün; Bakanlık duyurusu projesi olmayan tesisatların ilgili kurallara uygun projelendirilmesi yükümlülüğüne de yer verir.
Kontrolün çalışma saatlerini nasıl etkileyeceğini önceden planlamak da önemlidir. İlgili bölüm sorumlusu, teknik ekip ve iş güvenliği uzmanı; erişim, üretim kesintisi ve çalışanların bilgilendirilmesi konusunda görev paylaşımı yapabilir. Pano önüne yığılmış malzeme veya kilitli bir bölüme erişim eksikliği, kontrolün sağlıklı yürütülmesini güçleştirebilir. Erişimi hazırlamak, çalışanların elektrikli bölümlere müdahale etmesi anlamına gelmez.
Saha turu için uygulanabilir kontrol listesi
Aşağıdaki soruları bakım ve bölüm sorumlularıyla birlikte cevaplayın. Şüpheli bir duruma dokunmadan, işyerinin güvenli bildirim ve işi durdurma düzenini uygulayın; elektrikle ilgili teknik müdahaleyi yetkili kişilere bırakın.
- Son periyodik kontrol raporu, kapsamı ve takip tarihi kolayca bulunabiliyor mu?
- Yeni tesisat, makine bağlantısı veya yer değişikliği teknik ekibe bildirildi mi?
- Panoların önünde erişimi engelleyen malzeme veya depolama var mı?
- Priz, fiş ve kablolarda görünür kırık, ezilme, yıpranma veya açıkta kalma bulunuyor mu?
- Uzatma kabloları geçiş yollarında, araç hareketinde ya da nemli alanlarda hasara açık mı?
- Geçici bağlantılar sürekli kullanıma dönüşmüş mü; ihtiyaç teknik olarak yeniden değerlendirilmeli mi?
- Çalışanlar bir arızayı kime bildireceğini ve ekipmanı kullanmayı ne zaman bırakacağını biliyor mu?
- Önceki rapordaki uygunsuzluklar için sorumlu kişi, hedef tarih ve kapanış kaydı var mı?
Bu liste ölçüm sonucu üretmez ve topraklama veya koruma düzeninin uygunluğunu kanıtlamaz. Saha bulgularını konum, tarih ve gözlenen durumla kaydedin; teknik değerlendirmeyi yetkili kişiye iletin. Riskleri işin tamamıyla birlikte ele almak için risk analizi ve İSG dokümantasyonu çalışmasına bu bulguları da dahil edebilirsiniz.
Raporu almak ile bulguyu kapatmak farklı işlerdir
Kontrol sonrasında raporun hangi tesisat ve bölümleri kapsadığını, tespit edilen uygunsuzlukları ve önerilen işlemleri okuyun. Her bulgu için bir sorumlu, planlanan tarih ve doğrulama yöntemi belirleyin. Birden fazla bölüm etkileniyorsa bakım, üretim ve İSG ekibinin aynı kayıt üzerinden çalışması tekrar eden iletişimi azaltır.
Önceliklendirme yapılırken tehlikenin niteliği, çalışanların maruziyeti ve teknik değerlendirmenin sonucu dikkate alınmalıdır. Ciddi bir tehlike şüphesinde işyerinin acil prosedürünü uygulayın ve ilgili alan veya ekipman hakkında yetkili teknik değerlendirme alın. Bir onarım tamamlandı diye rapordaki bulgunun kendiliğinden kapandığını varsaymayın; gerekli doğrulamayı ve kaydı ilgili teknik kişilerle planlayın.
Kontrol ve ölçüm faaliyetlerinin planlanması hakkında periyodik kontrol ve ortam ölçümleri hizmeti sayfasını inceleyebilirsiniz. İşyerindeki takip ve çalışan bilgilendirmesinin koordinasyonu için iş güvenliği uzmanlığı hizmeti de ilgili çalışma alanlarından biridir.
Vardiya değişiminde bilgi kaybını önleyin
Bakım ekibinin gördüğü bir arıza, sonraki vardiyada çalışan kişi tarafından bilinmeyebilir. Bildirimde ekipmanın veya panonun konumu, gözlenen durum, alınan geçici önlem ve bildirilen sorumlu açıkça yer almalıdır. Geçici önlemin kalıcı çözüm gibi algılanmaması için açık işler listesi düzenli olarak gözden geçirilmelidir.
İşyerine dışarıdan gelen bakım ve montaj ekiplerine de çalışma alanının kuralları ve ilgili temas kişisi aktarılmalıdır. Yeni ekipmanın devreye alınması veya mevcut hattın değiştirilmesi sonrasında önceki proje ve kontrol kayıtlarının hâlâ sahayı doğru temsil edip etmediğini teknik sorumlularla değerlendirin. Bu yaklaşım, yıllık takvim ile günlük değişiklikler arasında bağlantı kurar.
Kontrol planını hazırlarken işletmedeki taşeronların kullandığı geçici ekipmanı da listeleyin. Kimin bildirim yapacağı ve iş bitiminde bağlantının nasıl kaldırılacağı önceden belirlenirse, günlük uygulama daha kolay izlenir.
Sonuç: Takvimi sahadaki değişikliklerle birlikte yönetin
Konya’daki işletmeler için elektrik tesisatı ve topraklama kontrolünün değeri, raporun dosyalanmasıyla bitmez. Güncel tesisat bilgisi, yetkili kişi tarafından yapılan kontrol, bulguların kapatılması ve çalışanların görünür sorunları bildirmesi aynı sürecin parçalarıdır. Küçük bir atölyede de büyük bir tesiste de başlangıç noktası, gerçek çalışma düzenini görmek ve sorumlulukları açıkça belirlemektir.
İşyerinize uygun İSG hizmetleri hakkında Bey Hekim OSGB’den teklif isteyebilir, diğer saha rehberlerine blog sayfamızdan ulaşabilirsiniz.