Diğer yazılar
Konya’da bir ofis, mağaza, muhasebe bürosu, apartman yönetimi veya küçük üretim alanı işletenler için sık gelen soru şudur: “Az tehlikeli sınıftayız; yine de işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı gerekiyor mu?” 1 Ocak 2025’te yürürlüğe giren kapsam değişikliğiyle bu soru, yalnızca büyüyen işletmelerin değil 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinin de gündemine yerleşti. Doğru başlangıç, çalışan sayısını tek başına değerlendirmek değil; işyerinin tehlike sınıfını, fiilî çalışma düzenini ve üstlenilecek hizmetin sınırlarını birlikte kontrol etmektir.
Bu rehber, 28 Eylül 2026 tarihinde gözden geçirilen resmî kaynaklara dayanır. Buradaki kontrol adımları işletmenin hazırlığı için pratik bir çerçevedir; her işyerinin faaliyet kodu, çalışan yapısı ve riskleri ayrı değerlendirilmelidir. Amaç yalnızca bir sözleşme tamamlamak değil, işyerindeki riskleri görebilen ve kaydı izlenebilen bir çalışma düzeni kurmaktır.
Hangi işyerleri kapsamda?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel İSG SSS sayfası, 31 Aralık 2024 sonrasında kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için 6331 sayılı Kanunun 6 ve 7’nci maddelerindeki işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğünün yürürlüğe girdiğini açıklar. Bakanlığın 2025 tarihli duyurusu da ertelemenin 1 Ocak 2025 itibarıyla sona erdiğini belirtir.
“Az tehlikeli” ifadesini işyerinin günlük görünümünden değil, işyerinin ilgili tehlike sınıfı bilgisinden kontrol edin. Bir işletmenin az sayıda çalışanı olması, tehlike sınıfını kendiliğinden değiştirmez. Birden fazla işyeri, farklı faaliyet veya farklı SGK sicili varsa her birinin bilgisi ayrıca teyit edilmeli; işletmenin kendi kaydı ile sistemde görünen bilgi arasında fark varsa önce bu fark giderilmelidir. Bakanlık, İSG-KATİP’teki işyeri bilgisinin SGK verilerinden geldiğini ve tescil değişikliğinin ilgili SGK biriminde yürütüldüğünü de hatırlatır.
İSG hizmeti hangi yollarla yürütülebilir?
Bakanlığın aynı SSS açıklamasında küçük ve az tehlikeli işyerleri için üç yol sayılır: Gerekli nitelik ve belgeye sahip işverenin hizmeti bizzat üstlenmesi, çalışanlar arasından iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirilmesi ya da OSGB veya Çalışan Sağlığı Merkezinden hizmet alınması. Bu seçenekler birbirinin kısaltması değildir; işletmenin hangi yükümlülüğü, kiminle ve hangi kayıt düzeni içinde yürüteceğini netleştirmesi gerekir.
İşveren veya işveren vekilinin üstlenmesi seçeneğinde önemli bir sınır vardır. Bakanlığın açıklamasına göre 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde sağlık gözetimi dışındaki hizmetler, belirtilen eğitim ve sınav koşulları tamamlandıktan sonra üstlenilebilir. Sağlık gözetimi bu yolun dışında kalır. Bu nedenle “eğitim aldım, bütün süreci tek başıma yürütürüm” varsayımıyla işe giriş veya periyodik muayene sürecini atlamayın.
Dışarıdan hizmet alınacaksa, ihtiyacı yalnızca fiyat teklifi üzerinden anlatmak yeterli olmayabilir. Faaliyet alanı, vardiya düzeni, çalışan sayısı, ziyaretçi veya taşeron akışı, önceki risk değerlendirmesi ve varsa açık aksiyonlar ilk görüşmede paylaşılırsa Konya iş güvenliği uzmanlığı hizmeti daha doğru planlanabilir. Sağlık gözetimi başlığı için de işyeri hekimi hizmetinin işletmenizin çalışma koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
İlk kontrol: bilgi ve kayıtları hazırlayın
Uyum çalışmasını bir günde tamamlanacak evrak listesi gibi ele almak yerine, önce mevcut durumu görünür kılın. İşletme sahibinin, bölüm sorumlusunun ve çalışanların aynı bilgiyi görmesi sonradan yapılacak saha çalışmasını kolaylaştırır. Özellikle yeni açılan, taşınan veya faaliyetini değiştiren küçük işletmelerde eski dosyadaki bilgilerin bugün hâlâ geçerli olup olmadığını kontrol edin.
- İşyeri unvanı, adresi, SGK sicili, çalışan sayısı ve tehlike sınıfı bilgisini güncel kayıtlarla karşılaştırın.
- Yapılan işleri, kullanılan ekipmanları, kimyasalları ve çalışanların bulunduğu alanları kısa bir saha listesine yazın.
- Varsa risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim kayıtları, sağlık gözetimi belgeleri ve önceki tespitleri bir araya getirin.
- İşyerinde kimlerin çalışan, stajyer, çırak, ziyaretçi veya alt işveren çalışanı olarak bulunduğunu iş akışına göre belirleyin.
- İSG-KATİP erişim ve yetki durumunu, işlemi yapacak yetkili kişiyle önceden doğrulayın.
- Açık kalan önlemler için sorumlu kişi ve gözden geçirme tarihi belirleyin.
Bu liste, mevzuatta yer alan tek tip bir form değildir. İşletmenin gerçek koşullarını ilk görüşmeye taşıyan bir hazırlık aracıdır. Örneğin ofiste kablo düzeni, ergonomi ve acil çıkışlar öne çıkabilir; küçük bir imalathanede ise makine, kaldırma-taşıma, kimyasal veya gürültü gibi başlıklar eklenebilir. Önceki yazımızdaki ramak kala olay bildirimi kayıtları da aynı sahada tekrar eden bir riski anlamak için yararlı olabilir.
Onaylı defter ve İSG-KATİP için neye bakılmalı?
Bakanlığın SSS sayfası, 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirildiğinde onaylı defter tutma yükümlülüğünün bulunduğunu belirtir. Defterin işletilmesi, tespit ve tavsiyelerin izlenmesiyle ilişkilidir; yalnızca boş bir dosya oluşturmak uygulamayı göstermez. Kayıt sorumluluğunun işverende olduğunu, görev paylaşımında açıkça belirleyin.
İşveren veya işveren vekili eğitim alarak hizmeti üstlendiğinde ise Bakanlık, bu kişinin yürüttüğü sağlık gözetimi dışındaki faaliyetler açısından onaylı defterin gerekli olmadığını açıklar. Bu iki durumu birbirine karıştırmamak önemlidir. İSG-KATİP’te yapılacak görevlendirme veya sözleşme işlemlerinde ekrandaki güncel yönlendirmeyi ve Bakanlığın İSG Hizmetleri sayfasındaki İSG-KATİP giriş bağlantısını kullanın; yetki, sicil veya çalışan verisinde tereddüt varsa işlemden önce resmî kanaldan doğrulama isteyin.
İlk 30 gün için uygulanabilir plan
İlk hafta, yukarıdaki bilgileri toplayıp tehlike sınıfı ve çalışan sayısını teyit edin. İkinci hafta, işyerinin seçeceği hizmet modelini belirleyip açık soruları yazılı hale getirin. Üçüncü hafta saha incelemesi, risk değerlendirmesi ve çalışanlarla iletişim başlıklarına odaklanın. Dördüncü hafta ise kararların kimin tarafından, ne zaman kontrol edileceğini kayıt altına alın. Bu yaklaşımda hedef, tüm risklerin bir anda ortadan kalktığını varsaymak değil; açık işleri görünür ve takip edilir bırakmaktır.
Riskler değiştiğinde dosyayı da güncellemek gerekir. Yeni ekipman, yerleşim değişikliği, yeni görev veya yaşanan olaylar işletmenin değerlendirmesini etkileyebilir. Risk analizi ve İSG dokümantasyonu çalışmasında sahadaki değişiklikleri, önceki kararları ve tamamlanmamış faaliyetleri birlikte ele almak daha sağlıklı bir başlangıç sağlar.
Sonuç: Küçük işletme için de net bir İSG düzeni gerekir
Az tehlikeli olmak, İSG hizmetini ertelemek için otomatik bir gerekçe değildir. 2025’ten beri 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri de kapsamda; ancak işletme için doğru yol, kendi tehlike sınıfı ve çalışma düzeniyle belirlenir. Bu hafta bir saat ayırıp kayıtlarınızı, açık riskleri ve hizmet modelinizi gözden geçirin. Böylece ilk görüşmeye yalnızca “İSG gerekir mi?” sorusuyla değil, somut işyeri bilgileriyle gidersiniz.
Konya’daki işletmeniz için ihtiyaçları birlikte değerlendirmek isterseniz Bey Hekim OSGB’den teklif isteyebilirsiniz. Diğer uygulama odaklı içerikler için iş sağlığı ve güvenliği blogumuzu inceleyebilirsiniz.